Konstytucja 3 maja: wyraz mądrości zbiorowej Polaków

Marek Kuchciński złożył kwiaty przy kamieniu poświęconym Konstytucji 3 maja w Przemyślu. – Ten dzień jest świętem już rok od uchwalenia, Konstytucja dała nam wielką siłę, niektórzy historycy twierdzą, że było to pierwsze odzyskanie niepodległości – powiedział marszałek Sejmu VIII kadencji. Marek Kuchciński przypomniał także, że rok temu w Sejmie odsłonięto popiersia dwóch marszałków Sejmu Wielkiego (Polaka i Litwina) Stanisława Małachowskiego, którego nazwisko widnieje na przemyskim kamieniu, i Kazimierza Nestora Sapiehy (Marszałka Konfederacji Wielkiego Księstwa Litewskiego), wybitnych polityków i współtwórców Konstytucji 3 maja.

Konstytucja 3 maja była dziełem Sejmu Czteroletniego Rzeczypospolitej Obojga Narodów, dziś świętowana zarówno przez Polskę, jak i przez Litwę. Była także zwieńczeniem wieloletnich wysiłków naprawy państwa polskiego, wyrazem mądrości zbiorowej Polaków, dążących do naprawy własnego państwa pogrążonego w kryzysie oraz dowodem na możliwość zawarcia kompromisu między majestatem Rzeczypospolitej w osobie króla a narodem reprezentowanym przez posłów i senatorów.

Uchwalona 229 lat temu konstytucja była pierwszą w Europie, dlatego wywarła wielki wpływ na rozwój konstytucjonalizmu, a także demokracji w skali powszechnej.  Jej twórcy mieli wizję odnowionej Rzeczypospolitej i narodu jako wspólnoty politycznej obejmującej wszystkie stany oraz grupy etniczne, językowe, regionalne i wyznaniowe. Miały ich łączyć prawa i wolności Rzeczypospolitej. W Ustawie Rządowej zapisano: „Wszelka władza społeczności ludzkiej początek swój bierze z woli narodu”. Tym samym naród został uznany za suwerena.

Obelisk upamiętniający twórców Konstytucji 3 maja. Odsłonięty w 1891 r., w setną rocznicę uchwalenia Konstytucji. Na czterech bokach postumentu są wypisane nazwiska zasłużonych w przygotowanie projektu konstytucji :
Hugo Kołłątaja – księdza, rektora i reformatora Akademii Krakowskiej i działacza Komisji Edukacji Narodowej,
Ignacego Potockiego – marszałka wielkiego litewskiego,
Stanisława Małachowskiego – marszałka Sejmu Czteroletniego.
Jana Dekerta – prezydenta Warszawy, walczącego o prawa mieszczan, który 2 grudnia 1789 r. poprowadził tzw. czarną procesję – demonstrację polityczną delegatów ze 190 miast Rzeczpospolitej.