|
|
| Inicjatywy - Granica polsko-ukraińska | |||
|
Postulaty dotyczące granicy polsko-ukraińskiej
i polityki regionalnej na Podkarpaciu Od 1 maja wschodnia granica Polski stała się zewnętrzną granicą UE. W związku z tym Polska wprowadza nowe przepisy porządkujące przepływ ludzi i towarów na granicy wschodniej. Przepisy te zmniejszają wpływ Polski na rozwój regionalny i procesy społeczno-gospodarcze w państwach za wschodnią granicą, które są jednym z poważniejszych czynników tzw. europejskiego wyboru m.in. Ukrainy. Osłabiają również w wielu przypadkach możliwości rozwoju Podkarpacia (obowiązek wizowy, likwidacja tzw. małego ruchu granicznego). Dobrze rozwinięta infrastruktura graniczna tym bardziej staje się wyzwaniem i potrzebą najbliższych lat. Daje bowiem szansę na rozwój współpracy polsko-ukraińskiej, w tym współpracy przygranicznej, która w całej UE powinna być jedną z najbardziej popieranych polityk prorozwojowych i na którą UE powinna przeznaczać duże fundusze. W przypadku granicy polsko-ukraińskiej w województwie podkarpackim kwestię przejść granicznych należy uregulować kompleksowo, zwłaszcza, że na całym odcinku granicy (373 km) jest tylko 3 przejścia graniczne (Korczowa. Medyka, Krościenko). Proponujemy następującą listę postulatów odnośnie granicy polsko-ukraińskiej Infrastruktura graniczna i przygraniczna 1/ Rozbudowa przejścia drogowego w Medyce. Przestarzałe przejście wpływa w znacznym stopniu na jakość pracy służb granicznych, co utrudnia właściwe odprawy ludzi. Przywrócenie odpraw fitosanitarnych i weterynaryjnych. 2/ Utrzymanie odpraw fitosanitarnych i weterynaryjnych na przejściu kolejowym w Medyce. Przejście kolejowe w Medyce jest jednym z najważniejszych, bowiem leży na transeuropejskiej trasie Wschód-Zachód. Bez tych odpraw przejście to nie będzie tzw. punktem granicznym Unii Europejskiej, nie będzie więc spełniało roli wzmacniającej rozwój gospodarczy m.in. dla całej Polski południowej. Wymagana jest w tym względzie niezbędna infrastruktura (koszty ok. 6 mln euro). Obecnie jest to sprawa bardziej polityczna, aniżeli ekonomiczna, bowiem efekty ekonomiczne mogą nastąpić później. W pierwszej kolejności należy bezzwłocznie doprowadzić do odpraw "na żądanie", przeprowadzanych przez służby fitosanitarne z Korczowej. 3/ Budowa terminali - dużych parkingów przygranicznych dla odpraw samochodów ciężarowych (Korczowa i Medyka po stronie polskiej). Rozładuje to częściowo tworzące się kilometrowe kolejki przed przejściami granicznymi. Jest to jedno z większych (i niezrozumiałych) zaniedbań w ostatnich kilku latach odnośnie infrastruktury na wschodniej granicy. 4/ Budowa drogowych międzynarodowych przejść granicznych: - Budomierz-Hruszew - powiat lubaczowski (infrastruktura do odpraw ma być utworzona po stronie polskiej). Jest zgoda Ukrainy. - Malhowice-Niżankowice - powiat przemyski (Polska proponuje aby infrastruktura do odpraw budowana była po stronie ukraińskiej. Ukraina przyjmuje propozycję jedynie do wiadomości). Postulat: wydaje się, że lepszym rozwiązaniem jest budowa infrastruktury przejścia po stronie polskiej, czyli UE ze względu na możliwe łatwiejsze pozyskanie funduszy ze środków UE, lepszą kontrolę przejścia, lepszą obsługę podróżnych, skuteczniejszą walkę z korupcją. Wymagana jest jednocześnie budowa obwodnicy Przemyśla. - Żurawin (gmina Lutowiska), - Michniowiec (gmina Czarna), W przypadku dwóch ostatnich postulujemy budowę przejść drogowych dla samochodów osobowych z ograniczeniem do 3,5 tony. Doprowadzenie do właściwego stanu istniejącej infrastruktury byłoby możliwe do sfinansowania ze środków europejskich (INTERREG/TACIS CBC np. w ramach programu współpracy Polska-Ukraina-Białoruś). 5/ Budowa kolejowego przejścia w Malhowicach, bądź zorganizowanie odpraw międzynarodowych w Przemyślu dla trasy do Krościenka przez Chyrów. Chodzi o przywrócenie funkcjonującego do 1994 r., połączenia trasy kolejowej Warszawa (Wrocław) przez Przemyśl w RP, potem przez Ukrainę (m.in. Chyrów) i następnie z powrotem do Polski w Krościenku koło Ustrzyk Dolnych. Trasa ta może być niezwykle atrakcyjna dla turystów z całej Europy (dwa razy przekraczają granicę zewnętrzną UE). Władze lokalne polskie (Przemyśl, Ustrzyki Dolne, gminy bieszczadzkie) i ukraińskie (Sambor i inne) popierają ten projekt, ministerstwo infrastruktury nie wyklucza go. Potrzebne są tu decyzje polityczne. Dla uatrakcyjnienia linia ta może być przedłużona na Słowację. 6/ Na przejściu w Krościenku umożliwić przekraczanie granicy przez autobusy (zwiększenie tonażu odpraw samochodów do 7,5 tony). 7/ Budowa drogi wzdłuż granicy polsko-ukraińskiej (po stronie polskiej), ułatwiającej przemieszczanie się ludzi od przejścia w Hrebennem (woj. Lubelskie), przez Horyniec, planowane przejście w Budomierzu, przejścia w Korczowej, Medyce, Malhowicach do Krościenka. W tym przypadku można wykorzystać w większości drogi już funkcjonujące odpowiednio je modernizując. 8/ Remont drogi wojewódzkiej Ustrzyki Górne - Wołosate. Jej obecny stan mocno osłabia atuty turystyczne tego zakątka Podkarpacia. Zmiany przepisów europejskich 1/ Utworzenie turystycznych sezonowych przejść granicznych w miejscowościach: - Bandrów-Mszaniec (gmina Ustrzyki Dolne), - Sianki lub (i) Żurawin w gminie Lutowiska, - Nowe Sady w gminie Fredropol, - Malhowice w gminie Przemyśl, - Michniowiec w gminie Czarna, - Radruż w gminie Horyniec. Przejścia te mogą służyć m.in. rozwojowi gospodarczemu i turystyki przygranicznej. Sprawa ważna - poparcie wszystkich samorządów oraz organizacji pozarządowych. Aby przejścia te mogły być turystycznymi (są tańsze i nie wymagają specjalnie rozbudowanej infrastruktury) należy zmienić przepisy UE, aby umożliwić tworzenie takich przejść na zewnętrznych granicach UE. Usprawnienie służb 1/ Poprawa obsługi podróżnych. Podczas odpraw służby graniczne często traktują podróżnych niewłaściwie. Aby poprawić ich pracę należy przede wszystkim doinwestować przejścia i zwiększyć liczbę obsługujących je funkcjonariuszy. 2/ Walka z korupcją. Przed przejściami, po obu stronach granicy podróżni przetrzymywani są w wielokilometrowych kolejkach spowodowanych m.in. rozpowszechnioną korupcją. Czekają na odpowiednią zmianę po drugiej stronie granicy i za łapówkę dopuszczani są w ogóle do odprawy na przejściu granicznym. Ponadto po stronie ukraińskiej od obywateli polskich pobierane są niedozwolone różne tzw. opłaty (zdrowotna, śmieciowa, ekologiczna, drogowa). W tej sprawie konieczne sa zdecydowane i ciągłe interwencje władz polskich względem ukraińskich, zarówno na szczeblu regionalnym, jak i centralnym. Na posiedzeniach wspólnych komisji zajmujących się sprawami granicy polsko-ukraińskiej te sprawy nie są stawiane zdecydowanie. Odnośnie strony polskiej, wydaje się, że niezbyt przestrzegana jest zasada losowego dobierania funkcjonariuszy celnych pomiędzy zmianami, pasami ruchu i przejściami - tuż przed podjęciem pracy. Ponadto polska służba celna powinna utworzyć komórki wewnętrznej kontroli na wzór funkcjonujących w Straży Granicznej czy Policji. 3/ Zmiana przepisów by umożliwić niszczenie niektórych towarów pochodzących z przemytu (papierosy). Przed prawie rokiem wiceminister finansów obiecał tę zmianę (publicznie podczas sejmowej debaty nad nowelizacją Kodeksu Celnego), jak dotąd bez skutku. W urzędach celnych miliony paczek papierosów z przemytu zalega w magazynach, są źle przechowywane, sprzedawane za kilkunastokrotnie niższą cenę od rynkowej i wywożone z Polski jako reeksport przemytu (!). Problem ten oceniała NIK w raporcie z 7.07. 2004 r. 4/ Pilne wprowadzenie wspólnych odpraw granicznych. Umowy polsko-ukraińskie w tej sprawie podpisano przed ponad rokiem, ale nie są wdrażane (częściowo w Krościenku). Wspólne odprawy nie tylko przyspieszą przepływ ludzi przez granicę, ale ograniczą korupcję służb (wg zasady patrz na ręce drugiego). Polityka regionalna (spójności) UE i Polski: 1/ Utworzyć w budżecie UE specjalny fundusz wspierania wschodnich obszarów przygranicznych UE. 2/ Wprowadzić dodatkowy wskaźnik "odległościowy" w podziale środków z funduszy strukturalnych wg zasady: im dalej położone są regiony od głównych centrów europejskich, tym większe otrzymują środki na rozwój. 3/ Nie dopuścić do zmniejszenia budżetu UE przeznaczonego dla Polski na politykę spójności (wyrównywania poziomu życia w regionach) w latach 2007-2013. 4/ Doprowadzić do zmiany przepisów w sprawie tworzenia turystycznych przejść na granicy zewnętrznej UE. 5/ Wspierać rozwój cywilizacyjny małych i średnich miejscowości leżących na peryferiach województwa podkarpackiego, Polski i Unii Europejskiej poprzez budowę i rozwijanie szybkiej oraz taniej szerokopasmowej infrastruktury telekomunikacyjnej dla tych obszarów. Umożliwi to rozpowszechnienie dostępu do internetu w małych gminach wiejskich i miastach do kilkudziesięciu tysięcy mieszkańców. Podniesie ponadto sprawność funkcjonowania samorządów oraz samorządowych jednostek organizacyjnych. Jest to niezbędny warunek dla funkcjonowania lokalnej przedsiębiorczości oraz kształtowania nowoczesnego społeczeństwa obywatelskiego. 6/ Wzmocnić rolę współpracy transgranicznej poprzez: a/ rozszerzenie zadań (o tzw. inwestycje twarde - infrastrukturalne, czyli zwiększenie funduszy) programu INTERREG obsługującego współpracę z regionami przygranicznymi państw sąsiednich (spoza UE, w tym głównie z Ukrainą); b/ koordynację instrumentów współpracy występujących po stronie UE (w Polsce) z unijnym programem TACIS (Ukraina); c/ "przesunięcie" różnych projektów wsparcia (finansowego) tejże współpracy z wewnętrznej granicy unijnej (polsko-niemieckiej) na zewnętrzną granicę UE (polsko-ukraińską) i współpracę z państwami nie będącymi członkami UE; d/ w pracach nad budżetem 2007-2013 wspieranie w większym stopniu priorytetów wzmacniających poprawę konkurencyjności gospodarczej województw wschodnich, ich samodzielność w rozwoju wewnętrznym i tzw. gospodarkę opartą na wiedzy opartą o całą sieć instytucji regionalnych wspierających rozwój i podnoszących kwalifikacje pracowników (tzw. strategia lizbońska); Polityka wewnętrzna: 1/ zmienić tzw. algorytm, czyli sposób podziału środków z UE dla województw najsłabiej rozwiniętych, celem przeciwdziałania ich marginalizacji. 2/ Wspierać uniezależnianie się województw od zewnętrznej pomocy (finansowanie projektów wzmacniających politykę rozwoju). 3/ Właściwie ustalać hierarchię najważniejszych zadań rozwojowych zarówno na poziomie województw, jak i na poziomie krajowym. W przypadku Podkarpacia brakuje wyraźnych działań zapobiegania marginalizacji regionu, nienajlepsze są rozwiązania problemów wsi i rolnictwa oraz niezbyt czytelny plan tworzenia miejsc pracy przy pomocy funduszy UE. 4/ Zwiększenie profesjonalizmu urzędników. Na Podkarpaciu pracuje jedynie 8 mianowanych urzędników służby cywilnej (na 1500 urzędników S.C. w Polsce i na parę tysięcy osób zatrudnionych w urzędach administracji państwowej). Jest to najmniejsza liczba z wszystkich województw. Opr. Poseł Marek Kuchciński |
|||