Początki Via Carpatii – Deklaracja Łańcucka

          Dziś, 18 kwietnia 2020 r., przypominamy jedną z inicjatyw Prezydenta Lecha Kaczyńskiego – budowę drogi Via Carpatia.

          27 października 2006 r. Prezydent Lech Kaczyński w Łańcucie wziął udział w Międzynarodowej Konferencji „Jedna droga – cztery kraje”, podczas której ministrowie transportu Polski, Litwy, Słowacji i Węgier podpisali Deklarację Łańcucką.

          Zwracając się do uczestników konferencji, Prezydent powiedział m.in.: 

          Są miejsca w Polsce, gdzie do stolicy Słowacji jest znacznie bliżej niż do Warszawy. Są miejsca w Polsce, gdzie do stolicy Litwy, Wilna, jest znacznie bliżej niż do Warszawy. To samo dotyczy wbrew pozorom Budapesztu. Tak, są też takie miejsca w Polsce, gdzie do Budapesztu jest bliżej niż do Warszawy. A mimo wszystko komunikacja jest utrudniona, ponieważ brak odpowiedniej sieci dróg. To, o czym mówimy dzisiaj, to są problemy związane z naprawianiem tej sytuacji, z tym, żeby wrócić do czegoś, co jest niejako naturalne (…) To są procesy bardzo rozległe, które muszą być realizowane przez najbliższych dziesięć albo i kilkanaście lat.

          3 marca 2016 r. przedstawiciele 10 państw, w tym Polski, podpisali II Deklarację Łańcucką. Podczas spotkania w Warszawie marszałek Sejmu Marek Kuchciński powiedział, że jesteśmy w trakcie wielkiego procesu historycznego, który może zmienić naszą część Europy. Przypomniał, że również zmiany po 1989 r. w Europie zaczęły się od Polski, Czechosłowacji i Węgier, zanim jeszcze runął mur berliński. Komunikację nazwał podstawą rozwoju. Kuchciński przekonywał, że Via Carptia będzie służyła wszystkim dziedzinom życia wzdłuż granicy UE. Przyczyni się do rozwoju współpracy kulturalnej i regionalnej.

          17 kwietnia 2019 r. w Łańcucie przedstawiciele Polski, Bułgarii, Chorwacji, Litwy, Rumunii, Słowacji, Turcji, Ukrainy, Węgier, a także Komisji Europejskiej podczas konferencji „Korzyści dla regionów” podpisali III Deklarację . Zakłada ona wspieranie rozwoju szlaku Via Carpatia oraz uwzględnianie jej jako priorytetu krajowych polityk transportowych. Zadeklarowano również wspieranie Wniosku do Komisji Europejskiej, dotyczącego włączenia korytarza Via Carpatia do sieci bazowej TEN-T.

          Szanowni Państwo,

          poniżej publikujemy treść I Deklaracji Łańcuckiej z 2006 r. w języku polskim oraz angielskim. W najbliższym czasie planujemy publikację pozostałych deklaracji oraz dokumentów poświęconych współpracy Europy Środkowej i Wschodniej takich jak: Europa Solidarnych Państw, Konwencja Karpacka, Deklaracja Wyszehradzka.

Deklaracja Łańcucka

Ministrów Transportu Republiki Litewskiej, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowackiej i Republiki Węgierskiej

W sprawie rozbudowy Transeuropejskiej Sieci Transportowej poprzez stworzenie najkrótszej drogi wzdłuż osi północ-południe łączącej Litwę, Polskę, Słowację i Węgry.

Ministrowie Transportu Republiki Litewskiej, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowackiej i Republiki Węgierskiej

Realizując konieczność zapewnienia płynnego i nieprzerwanego transportu między regionami,

Mając na uwadze potrzebę zapewnienia interoperacyjności krajowych sieci transportowych i dostępu do wszystkich regionów Unii Europejskiej, w szczególności odległych i peryferyjnych,

Mając na uwadze stworzenie najkrótszej trasy drogowej w osi północ-południe, umożliwiającej ciągły tranzyt pasażerów i towarów między Europą Północną i Południową,

Uwzględniając to, że rozwój infrastruktury transportowej jest jednym z najważniejszych warunków zrównoważonego rozwoju,

Pragnąc wykorzystać potencjał i przyspieszyć wzrost gospodarczy najsłabiej rozwiniętych regionów Unii Europejskiej,

Mając na uwadze potrzebę optymalizacji kształtu Transeuropejskiej Sieci Transportowej oraz eliminacji problemów w postaci brakujących połączeń i wąskich gardeł w ruchu drogowym w obecnej sieci, biorąc pod uwagę wszystkie czynniki gospodarcze, społeczne i środowiskowe,

Uwzględniając planowany przegląd Wytycznych Wspólnoty dotyczących rozwoju Transeuropejskiej Sieci Transportowej w 2010 r.,

Zobowiązują się do:

•          podjęcia wszelkich możliwych działań w celu utworzenia trasy drogowej Kaunas — Białystok — Lublin — Rzeszów — Presov — Kosice — Miskolc — Debrecen,

•          uwzględnienia wyżej wymienionej trasy drogowej wśród priorytetów krajowej polityki transportowej,

•          podjęcia wszelkich możliwych działań w celu włączenia wyżej wymienionej trasy drogowej na całej jej długości do Transeuropejskiej Sieci Transportowej w ramach przeglądu Wytycznych Wspólnoty zaplanowanych na 2010 r.,

•          intensywnej współpracy na rzecz wyeliminowania istniejących przeszkód w płynnym transporcie międzynarodowym na tej trasie,

•          dążenia do stworzenia takich warunków transportu, aby operacje tranzytowe towarów i pasażerów na trasie były wydajne i ekonomicznie opłacalne,

•          w celu szczegółowej analizy wszystkich aspektów budowy tej trasy drogowej zostanie powołana grupa zadaniowa na poziomie ekspertów pod przewodnictwem Polski.

Podpisane w Łańcucie, 27 października 2006 roku, sporządzono w czterech egzemplarzach w języku angielskim.